Her evde zaman zaman sesler yükselir, anlaşmazlıklar yaşanır. Tartışmak evliliğin doğal bir parçasıdır; fakat bu tartışmalar çocukların önünde yaşandığında, bizim için birkaç dakika süren bir gerginlik onların dünyasında çok daha derin izler bırakabilir.
Bir çocuk için anne ve baba, hayatın en güvenli yeridir. O güvenli limanda fırtına çıktığında çocuk sadece bağırışları duymaz; “Artık güvende değil miyim?” sorusunu hissetmeye başlar.
Peki anne ve baba tartışırken bir çocuğun içinde neler olur?
Güven Duygusu Sarsılır
Çocuk, kendisini koruyan iki kişinin birbirine öfkeyle yaklaştığını gördüğünde zihninde şu düşünce belirir:
“Eğer onlar birbirine zarar veriyorsa, beni kim koruyacak?”
Bu his, zamanla çocuğun dünyaya karşı temkinli ve kaygılı yaklaşmasına neden olabilir. Sürekli tartışmaların olduğu evlerde büyüyen çocuklarda, insanlara ve ilişkilere karşı güvensizlik daha sık görülür.
Vücut Alarm Verir
Çocuk için bu anlar sadece duygusal değil, bedensel olarak da zorlayıcıdır. Anne baba tartıştığında çocuğun vücudu adeta tehlike altındaymış gibi tepki verir. Kalbi hızlanır, kasları gerilir, stres hormonu salgılanır.
Bu durum sık tekrarlandığında çocukta:
- Karın ağrıları
- Baş ağrıları
- Uyku sorunları
- İştahsızlık
gibi şikâyetler ortaya çıkabilir.
“Bu Benim Yüzümden mi?” Düşüncesi
Özellikle küçük çocuklar, yaşanan her olayı kendileriyle ilişkilendirir. Anne ve babası tartıştığında, o gün yemeğini bitirmediği için ya da odasını toplamadığı için kavga çıktığını düşünebilir.
Bu suçluluk duygusu, zamanla çocuğun özgüvenini zedeler ve onu sürekli başkalarını memnun etmeye çalışan birine dönüştürebilir.
Yaşa Göre Tepkiler Değişir
- Bebekler ve küçük çocuklar kelimeleri anlamasalar bile ortamın gerginliğini hisseder, huzursuzlaşır, sık ağlarlar.
- Okul çağındaki çocuklar derslerine odaklanmakta zorlanabilir, arkadaş ilişkilerinde ya içine kapanır ya da öfkeli davranabilir.
- Ergenler ise çoğu zaman öfkeyle karşılık verir, evden uzaklaşmak isteyebilir ya da riskli davranışlara yönelebilir.
Tartışmanın Biçimi Çok Şey Öğretir
Sorun tartışmak değildir; sorun tartışmanın nasıl yapıldığıdır.
Hakaret, bağırma, günlerce konuşmama gibi davranışlar çocuğa şu mesajı verir:
“Sorunlar ya kavga ederek ya da görmezden gelerek çözülür.”
Oysa ebeveynler fikir ayrılığı yaşadıktan sonra sakinleşip konuşabiliyor ve barışabiliyorsa, çocuk şunu öğrenir:
“Anlaşmazlıklar olabilir ama çözülebilir.”
Bu, onun gelecekteki ilişkileri için çok kıymetli bir derstir.
Çocuğunuzu Nasıl Koruyabilirsiniz?
- Tartışmanın alevlendiğini fark ettiğinizde konuyu çocuğun olmadığı bir zamana bırakın.
- Çocuk tartışmaya şahit olduysa mutlaka açıklama yapın.
“Bir konuda anlaşamadık ama bu seninle ilgili değil ve biz birbirimizi seviyoruz.” demek çocuğu rahatlatır. - Çocuğu taraf tutmaya zorlamayın.
- Tartışmadan sonra barıştığınızı görmesine izin verin.
