Önemli olan denge kurmak: Her şeyde olduğu gibi kendimize de eleştiri yaparken dengeli olmak önemlidir. Öz eleştiri yapmak, aşırıya kaçmadığı müddetçe bize yarar sağlayabilir ve daha iyi performans sergilememize sebebiyet verebilir. Ancak eleştirilerimizin boyutu aşırıya kaçtığı noktada kendimize ‘‘dur’’ dememiz gerekir. Nesnellikten uzak beklentilerle kendimizi doldurmak yerine benliğimize daha şefkatli yaklaşmak ve böylelikle kendimizi hatalarımızla kabullenmek daha doğru olacaktır.
Hepimiz birer insanız: Evet, kabul ediyorum. Günümüzde çocukluğumuzdan itibaren bizden birçok şey bekleniyor. Hep daha iyi yapmamızı ve hata yapmamamızı istiyorlar. Ancak bunların çoğunun gerçekçi beklentiler olmadığını hatırlamak gerek. Sonuçta hepimiz birer insanız. Mükemmel olmak istiyoruz ancak mükemmel değiliz. Hatalarımızla, iyi ya da kötü yanlarımızla birer insanız. Burası çok önemli. Bunu unutmamalı ve mükemmeliyetçi kaygılarla kendimizi yormamalıyız.
Hata yapmaktan korkmayın: Hepimiz birer insanız. Mükemmel varlıklar değiliz. Hatalarımızla varız. Her insanın hata yapabileceğini unutmayın. Kendinize acımasız olmayın. Bunun yerine hataların olabileceğini ve bunun sizin değerinizden bir şey götürmeyeceğini unutmayın. İnanın, bu durum sizi daha kötü bir insan veya daha başarısız biri yapmayacaktır. Hatalarınızı olduğu gibi kabullenin ve kendinize şefkatli davranın.
Kendinizle barışın: Öncelikli olarak bu hayat sizin. Kendi hayatınızın merkezinde siz varsınız. Hayatınızda sizden daha önemli kimse yok. Bu yüzden hayatı ve kendinizi sevin. Kendinizi olduğunuz halinizle kabul edin. Yanlışlarınızla ve doğrularınızla birer insan olduğunuzu unutmayın. Yaptığınız hatalar sizin kendi değerinizi azaltmaz. Hatalar yüzünden kendinize yüklenmeyin. Kendinize merhamet ve şefkat besleyin.
Koruyucu bir kalkan: Öz-şefkat: Öz-şefkat, bireylerin kendisine acımasız eleştiriler yöneltmesi yerine şefkatle yaklaşması ve anlayışlı olmasıdır. Yaşadığımız olumsuz deneyimler ve sorunlar karşısında öz-şefkati koruyucu bir kalkan olarak kullanmak kendi ruh sağlığımız için oldukça önemlidir. Sorunlar karşısında kendimize yüklenmek yerine şimdi ve burada kalmalı ve öz-şefkat kalkanımızı bu sorunlara karşı kullanmalıyız. Bu sayede mükemmeliyetçi kaygılardan ve bunun yaratmış olduğu stresten uzaklaşır, kendimizi daha sakin ve rahatlamış hissederiz.
Peki bunu nasıl yapabiliriz?
Öncelikle kendimize nasıl konuştuğumuzu fark ederek başlayabiliriz. İçimizdeki eleştirmenin sesini duyduğumuzda onu susturmaya çalışmak yerine, “Şu an kendime nasıl davranıyorum?” diye sormak önemli bir ilk adımdır.
Daha sonra bu sert sesi, daha anlayışlı ve destekleyici bir dile çevirmeyi deneyebiliriz. Yakın bir arkadaşımız hata yaptığında ona nasıl yaklaşıyorsak, aynı şefkati kendimize de göstermeyi deneyebiliriz.
Zor anlarda kendimize küçük hatırlatmalar yapmak da etkili olabilir: “Hata yapmak insan olmanın bir parçası” ya da ‘‘Hatalarım beni daha az değerli biri yapmaz” gibi cümleler, içsel yükümüzü hafifletebilir.
Bunun yanında günlük tutmak, duygularımızı yazıya dökmek veya meditasyon yapmak kendimizle olan ilişkimizi güçlendirebilir. Eğer bu süreçte zorlandığımızı hissedersek bir uzmandan destek almak da kendimize gösterebileceğimiz önemli bir şefkat davranışıdır.
